Pagina laatst bijgewerkt op: 22 Jan 2013

Het ontstaan van de Stichting Veere-Schotland

 

Handelscontacten

Al meer dan 700 jaar is er een relatie tussen Veere en Schotland. Vanaf de 13de eeuw deden Veerse vissers Schotse havenplaatsen aan. Deze contacten in de Middeleeuwen én het huwelijk in 1444 van Wolfert VI van Borselen, Heer van Veere, met de prinses Mary Stuart, dochter van de Schotse koning James I, resulteerden in 1541 in een stapelcontract, waarin de Schotten vastlegden dat importgoederen vanuit diverse steden, verenigd in de ‘Convention of Royal Burghs in Scotland’ uitsluitend in Veere opgeslagen en verhandeld zouden worden. Tot deze steden behoorden onder meer Edinburgh, Aberdeen, St. Andrews en Culross. Een van de belangrijkste importgoederen was de wol, bestemd voor onder andere de Vlaamse lakenindustrie.

De handelscontacten met Schotland brachten Veere grote welvaart. De Schotse kooplieden die zich hier mettertijd vestigden, bezaten pakhuizen, administratieve centra, woonhuizen en een eigen kerk met dominee; tevens mochten ze hun eigen rechtspraak blijven uitoefenen en waren ze vrijgesteld van accijns.

 

Schotten in Veere

Op straat werd Schots gesproken, kon men diverse ‘tartans’ (geruite stoffen) zien, kwam men mensen in ‘kilts’ tegen met namen als Cunningham, Olyphant, Tennant of Gregory en kon men soms een ‘piper’ horen spelen.

Veere verloor het stapelrecht in 1799 en de Schotse episode uit het verleden van Veere verzonk langzaam in de vergetelheid. Thans herinneren nog een aantal gebouwen aan de Schotse aanwezigheid. Het huis ‘De Swane’ aan de Markt was van 1541 tot 1616 de plaats van samenkomst van de Schotse natie voor hun rechtszittingen en festiviteiten. De huizen ‘Het Lammetje’, ‘De Struys’ (nu ‘Schotse Huizen’), ‘De Oliphant’ en ‘De Wolzak’ zijn in de 16de eeuw voor Schotse kooplieden gebouwd. Meer lezen? Klik hier voor de nieuwste uitgave van de Stichting Veere-Schotland, 'Schotten lusten geen spek'. Klik hier voor meer geschiedenis.

Schots huis 'Het Lammetje' 

 

Culross

In de jaren ‘80 was het de National Trust of Scotland die deze historische relatie aan de vergetelheid ontrukte. Een groot restauratieprogramma had van een van de Schotse koopsteden, Culross, een schilderachtig stadje gemaakt, op eenzelfde schaal als Veere. In de vroege jaren ‘90 werd de Vereniging Vrienden van Veere erbij betrokken en de samenwerking resulteerde in een expositie in het oude stadhuis van Culross en de naamgeving van een nieuwe straat, ‘Veere Park’.

 

 

Er komt weer Schot in

In 1996 was de oude relatie met Schotland al zover ingeburgerd dat er bij het 700-jarig bestaan van de stad Veere een ‘Schotse Week’ werd georganiseerd, met diverse activiteiten. Bij die gelegenheid werd Dr. Winifred Ewing, voormalig MEP en President van de Scottish National Party benoemd tot ‘Honorary Conservator of the Scottish privileges in the Netherlands’, een titel die sinds 1799 verdwenen was.

Enkele enthousiaste ‘Scottofielen’ richtten niet lang daarna een werkgroep Veere-Schotland op, teneinde de activiteiten wat meer te coördineren. Leden van de werkgroep droegen bij aan activiteiten van onder meer ‘Zeeland Maritiem’ en de Stichting Promotie Veere. Vanuit de werkgroep ontstond in 1998 de Stichting Veere-Schotland, opgericht om de Schotse cultuur in Veere opnieuw onder de aandacht te brengen én daadwerkelijk nieuw leven in te blazen.