Pagina laatst bijgewerkt op: 07 Jul 2016

Veere op stoom

 

Op 21 en 22 mei organiseerde de Stichting Veere-Schotland het evenement 'Veere op stoom', ter gelegenheid van de aankomst van het eerste stoomschip in Nederland, 200 jaar geleden. Deze historische gebeurtenis vond plaats op woensdag 8 mei 1816 toen kapitein William Wager met het raderstoomschip Defiance (De Uitdaging) uit het Engelse Margate de haven van Veere binnen stoomde. De stoomvaart is mede te danken aan de Schot James Watt (1736-1819), in 1769 de uitvinder van de stoommachine, die tot de Industriële Revolutie leidde. Meerdere steden claimen de eerste te zijn waar de eerste stoomboot in het Koninkrijk der Nederlanden aankwam, maar het was toch echt Veere, waar de bemanning steenkool moest inladen alvorens verder te kunnen varen. Twee dagen later arriveerde het schip in Rotterdam.

 

De VIC 96

Dat weekend deed een historisch stoomschip Veere aan; de VIC 96, een klein cargoschip (bouwjaar 1945) dat in WO II werd gebruikt om schepen die op zee voor anker lagen, te bevoorraden. Tot 1972 is ze in de vaart geweest. Het schip werd gered van de sloop en tussen 2004 en 2009 door vrijwilligers gerestaureerd en zeewaardig gemaakt. In de zomer van 2009 stoomde het schip langs de Schotse westkust, via het Caledonian Canal en het Loch Ness, naar haar thuishaven Chatham, aan de Medway. De VIC 96 maakt een puffend geluid; dit soort schepen werden daarom ook wel ‘puffers’ genoemd. De VIC 96 fungeerde voor een keer als vroeg-19de-eeuws stoomschip; de bemanning was voor de gelegenheid gekleed in dito kleding.

 

‘Veere op Stoom’.

In het weekend van 21 en 22 mei 2016 was een deel van de Kaai aangekleed in de sfeer van 1816, incl. de zaterdagse vis- en versmarkt. Op enkele locaties waren er havenkroegen. Vooral ’s zaterdags was het centrum van Veere doordrenkt met living history. Per schip kwam een groep Engelse ‘toeristen’ in Veere aan land, leden van de English gentry, een jaar na ‘Waterloo’ op Battle Tour door Europa. De eerste keer kwamen zij aan land tijdens de feestelijke intocht van de VIC 96 in de stadshaven van Veere, de tweede keer met de YE36, een antiek vissersschip van de Stichting Behoud Hoogaars. De gegoede opvarenden werden uitgebeeld door re-enacters van The Meryton Society en Het Salet. Enkele dames van de stichting Het Walchersch Costuum flaneerden met de Walcherse streekdracht uit het begin van de 19de eeuw langs de Veerse Kaai. Ook waren militairen van de re-enactmentverenigingen het 7de Bataljon van Linie 1815, het 85ième Régiment d’Infanterie de Ligne, de Equipage De Delft en de Maastrichter Brigade Marechaussee aanwezig. De bagage werd aan wal gebracht door havenwerkers en gecontroleerd door de marechaussee. Soldaten brachten saluutschoten en hesen de vlaggen. Kanonschoten klonken. Af en toe was er een opstootje en moest de Nationale Garde ingrijpen. Een enkeling belandde in het cachot. Velen werden vermanend toegesproken door de dominee. De gegoede burgerij had voor zichzelf ook nog een high tea georganiseerd; ook die trok veel bekijks. Een sloep fungeerde als veerdienst naar de overkant van de haven, waar het soldatenbivak bezocht kon worden. Op de Kaai reed een stoomtreintje rond, waar veel kinderen plezier aan beleefden.

 

Aankomst van The Meryton Society met het stoomschip VIC96. De bemanning werd ontvangen door de burgemeester van Veere uit 2016, drs. Rob van der Zwaag. Naast hem de kapitein van de VIC96, Mr. Derek Gransden, gekleed als een vroeg 19de-eeuwse koopvaardijkapitein.

De VIC96 legt aan, met aan boord Engelse ‘toeristen’ anno 1816.

De Engelse dames werden alle onthaald met een boeket.

De predikant sprak regelmatig een vermanend c.q. stichtelijk woord.

Leden van De Equipage De Delft demonstreerden een boordkanon.

De gegoede burgerij hield een theepartij.

 

Zondag 22 mei stond in het teken van (feest)muziek. Blaaskapel T.T.T. uit Prinsenbeek kwam twee keer al musicerend met de YE 36 de haven binnen gevaren. Nog eens twee keer gaf de blaaskapel een openluchtconcert op het pleintje bij de Jachtclub. De blaaskapel maakte dat deze ietwat grijzige dag een feestelijk tintje kreeg. Aan het eind van de middag gaf ook de Vereniging Vesting Veere kanonniers acte de présence met het afvuren van saluutschoten vanaf het Mauritsbolwerk. Ook deze dag liepen er diverse historische figuranten over de ‘1816’-Kaai.

 

Het hele weekend werd Veere druk bezocht. ‘Veere op Stoom’ werd door de bezoekers erg gewaardeerd. Velen namen een kijkje aan boord van de VIC 96, die het hele weekend in de stadshaven lag.

 

Een filmpje van zaterdag 21 mei 2016 is te vinden op https://www.youtube.com/watch?v=GwoKj-KHzaY. Wel het geluid uitzetten; het begeleidend commentaar doet nogal afbreuk aan de prachtige beelden. De diverse foto’s geven een impressie van het evenement, van de aankomst van de VIC door het Kanaal door Walcheren, de aankleding met rekwisieten van de ‘havenbuurt’, de aankomst van de English gentry (op za) en de blaaskapel (op zo) en de sfeer op beide dagen.

 


Deze filmpjes geven een impressie van het evenement, op zaterdag de aankomst van de VIC door het Kanaal door Walcheren, met aan boord de English gentry en op zondag de intocht van de blaaskapel, aan boord van de YE36.


 

‘Veere op Stoom’ werd mede mogelijk gemaakt door: Atelier de Schapekop, Camping Oranjezon, gemeente Veere, Prins Bernhard Cultuurfonds, Jachtclub Veere, Middenstandsvereniging Veere, e.v.a.